کافئین یکی از پر مصرف‌ترین مواد روان‌ گردان دنیا است که نه‌ فقط بیداری، بلکه کیفیت خواب را هم تغییر می‌دهد. پژوهشهای جدید نشان داده است که مصرف کافئین قبل از خواب می‌تواند الگوی فعالیت مغزی را مختل کند. نکته مهم این است که اثر کافئین در جوان‌ ها بسیار قوی‌ تر از میانسال‌ها است زیرا مغز جوان‌ ها تراکم بیشتری از گیرنده‌های آدنوزین دارد. آدنوزین همان ماده‌ای است که در طول روز خستگی را به مغز منتقل می‌کند و کافئین با مهار این گیرنده‌ها اثر بیداری ایجاد می‌کند. در میانسالی، تعداد گیرنده‌های آدنوزین کاهش می‌یابد و حساسیت آن‌ها به کافئین هم کمتر می‌شود. به همین دلیل است که در افراد ۲۰ تا ۲۷ ساله، کافئین بیشتر مانع خواب عمیق و ترمیمی می‌شود، درحالی‌که میانسال‌ها (۴۰ سال به بالا) اثر کمتری از این نظر تجربه می‌کنند.

 در دنیا قهوه خورهای معمولی زیادی وجود دارد و افراد مسن نیز از این قاعده مستثنی نیستند. اخیراً، قهوه برای جوانی و به عنوان یک نوشیدنی موثر برای پیری سالم شناخته شده است، به ویژه برای بیماری هایی مانند بیماری های قلبی عروقی و اختلالات شناختی خفیف بسیار مفید است. علاوه بر این، چندین مطالعه انسانی نشان داده است که مصرف همیشگی قهوه برای جوانی و جلوگیری از مرگ و میر ناشی از بیماری قلبی و بیماری عروق مغزی نیز بسیار موثر است. یکی از پر مصرف ترین نوشیدنی ها، قهوه، دارای اثرات بالقوه ضد پیری است که به پیشگیری از بیماری های مرتبط با افزایش سن کمک می کند. با این حال، مکانیسم ها و اثرات قهوه برای جوانی و جلوگیری از  بیماری های مرتبط با افزایش سن به طور کامل شناخته نشده است.

«مهرناز غلامی» دانشجوی دکتری تخصصی علوم اعصاب، مسئول امور عمومی دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی