فعالیت های بدنی و ورزش موجب افزایش ضربان قلب می شوند و اکسیژن بیشتری را به مغز می فرستند. این فعالیت ها همچنین موجب آزاد شدن هورمون هایی می شوند که تاثیر مثبتی روی رشد سلول های مغزی دارند و ازطریق تحریک رشد ارتباطات جدید بین سلول های عصبی در بسیاری از مناطق مهم مغز موجب تقویت انعطاف پذیری مغز می شود. اثرات ورزش و فعالیت بدنی بر عملکرد اندام های مختلف انسان مانند قلب، ریه و ماهیچه های اسکلتی از دیرباز شناخته شده است.

 با ورزش، نواحی مغز مرتبط با حافظه، مدیریت وظایف، هماهنگی، برنامه‌ ریزی بزرگ‌تر می‌شوند. این بزرگ شدن به این معنی است که قسمت‌های تکامل یافته مغز، سریع‌تر و کارآمدتر عمل می کنند. هنگام ورزش، جریان اکسیژن به این قسمت‌های مغز اثر بسیار مفیدی بر این روند دارد. رشد عصبی که در حین ورزش ایجاد می‌شود، شامل رشد سلول‌ های عصبی خاصی است که انتقال دهنده های عصبی GABA را آزاد می‌کند و به عنوان «مولکول ضداضطراب» شناخته می‌شود. این انتقال دهنده‌های عصبی از تحریک نورون‌های دیگر، به‌ راحتی جلوگیری می‌کنند؛ به عبارت دیگر آن‌ها به مغز کمک می‌کنند، تا تهدیدهای واقعی را از غیر واقعی تشخیص دهند و تحریک بیش از حد را جلوگیری کنند. ورزش بر روی مغز و همچنین سلامت کلی بسیار موثر است. از فواید نورولوژیکی ورزش می توان به کاهش استرس، کاهش اضطراب اجتماعی، سرخوشی (کوتاه‌مدت)، افزایش انرژی و تمرکز، جلوگیری از روند پیری، بهبود حافظه، بهبود گردش خون، بهبود عملکرد احساسات و سلامت سلول های عصبی و ارتباطات مغز اشاره نمود.

 همه این مزایا به تولید و ایجاد سلول های عصبی جدید و انعطاف پذیری سیناپسی یا تغییر در قدرت سیناپس های موجود مرتبط هستند. بررسی‌ها نشان داده‌اند افرادی که فعالیت‌های ورزشی مداوم مانند دویدن یا شنا را به طور منظم انجام می‌دهند، کمتر از دیگران به مشکلات روانی مبتلا می‌شوند. انجام ورزش‌هایی مانند بدمینتون و اسکی که هنگام انجام آنها مغز باید در کسری از ثانیه تصمیم بگیرد، می تواند روی عملکرد کلی مغز تاثیر مثبتی بگذارد. در حقیقت فعالیت بیشتر مغز ممکن است علائم بیماری‌هایی مانند آلزایمر و پارکینسون را نیز تا حدی کاهش دهد. سی دقیقه فعالیت بدنی روزانه می تواند باعث بهبود تفکر، بهبود سلامت روان، به افزایش حجم سلول‌‌ های خاکستری مغز، پیشگیری از افسردگی، افزایش سطح هورمون‌های سروتونین (سروتونین نیز یک انتقال دهنده شیمیایی دخیل در بهبود اختلالات روانی مانند افسردگی است و نقش مهمی در افزایش خلق و خو، بهبود الگوهای خواب و کنترل اشتها دارد) و اندورفین (اندورفین در واکنش به درد و استرس ترشح می‌‌شود و به تسکین اضطراب و افسردگی کمک می‌کند)، افزایش انرژی بدن، افزایش حافظه و قدرت یادگیری و تمرکز، تولید سلول‌های جدید در ناحیه هیپوکامپ مغز، افزایش انعطاف پذیری در برابر تنش و استرس، افزایش دوپامین، موجب تقویت خلاقیت و ایجاد آرامش بیشتر در افراد می شود. همچنین فعالیت بدنی و ورزش می تواند باعث کند شدن روند زوال عملکرد شناختی و جلوگیری از تحلیل کارایی شناختی می گردد . 

«مهرناز غلامی» دانشجوی دکتری تخصصی علوم اعصاب، مسئول امور عمومی دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی